Wychowanie labradora to wspaniała przygoda, która jednak wymaga wiedzy, cierpliwości i konsekwencji. Ten artykuł to kompleksowy przewodnik po tresurze labradora, od szczenięcia do dorosłości, który pomoże Ci zbudować pozytywną relację z Twoim psem i wychować go na posłusznego, szczęśliwego towarzysza. Zapraszam do lektury, by krok po kroku odkryć tajniki efektywnego szkolenia!
Efektywna tresura labradora klucz do posłuszeństwa i szczęśliwej relacji z Twoim psem
- Labradory są inteligentne, energiczne i bardzo chętne do współpracy, co czyni je jedną z łatwiejszych ras do szkolenia.
- Kluczowe w ich wychowaniu jest stosowanie pozytywnych wzmocnień, takich jak smakołyki i pochwały, które są doskonałym motywatorem.
- Szkolenie i socjalizację należy rozpocząć jak najwcześniej, już od pierwszych dni szczeniaka w nowym domu, szczególnie w krytycznym okresie 3-16 tygodnia życia.
- Sesje treningowe powinny być krótkie (15-20 minut) i regularne (2-3 razy dziennie), aby utrzymać koncentrację psa.
- Najczęstsze problemy, takie jak ciągnięcie na smyczy czy gryzienie, często wynikają z nudy lub ekscytacji i wymagają konsekwentnego treningu oraz zapewnienia odpowiedniej aktywności.
Labradory to psy o niezwykłym charakterze. Ich inteligencja, połączona z ogromną energią i naturalną chęcią do współpracy z człowiekiem, sprawia, że są jednymi z najbardziej wdzięcznych uczniów. Mają również wrodzoną skłonność do aportowania, co można świetnie wykorzystać w treningu. Te cechy czynią je stosunkowo łatwymi do szkolenia, jednak nie oznacza to, że można zaniedbać ich potrzeby. Wręcz przeciwnie, labrador potrzebuje dużej ilości ruchu i stymulacji umysłowej. Bez tego, znudzony i niewybiegany pies może zacząć przejawiać destrukcyjne zachowania, takie jak gryzienie mebli czy nadmierne szczekanie, po prostu z nudy i nadmiaru niespożytkowanej energii.
W mojej praktyce zawsze podkreślam, że pozytywne wzmocnienie jest absolutną podstawą w szkoleniu labradorów. Nagradzanie pożądanych zachowań smakołykami, pochwałami czy ulubioną zabawą to najskuteczniejsza metoda, która buduje zaufanie i wzmacnia pozytywną relację z psem. Labradory, ze względu na swój duży apetyt, doskonale reagują na nagrody w postaci jedzenia, co czyni je wyjątkowo podatnymi na tego typu motywację. Pamiętajmy jednak, aby nagrody były różnorodne pochwała słowna, pieszczoty czy krótka sesja zabawy również są niezwykle cenne i pomagają psu zrozumieć, że sprawianie nam radości jest opłacalne.
Zanim rozpoczniesz trening, upewnij się, że masz pod ręką odpowiednie akcesoria. Ułatwią one proces szkolenia i sprawią, że będzie on przyjemniejszy zarówno dla Ciebie, jak i dla Twojego labradora. Oto lista niezbędnych przedmiotów:
- Smakołyki treningowe: Małe, łatwe do pogryzienia, bardzo atrakcyjne dla psa.
- Ulubione zabawki: Mogą służyć jako nagroda lub sposób na przekierowanie uwagi.
- Odpowiednia smycz i obroża/szelki: Wygodne i bezpieczne, dostosowane do rozmiaru psa. Dla szczeniąt polecam lekkie szelki, które nie obciążają kręgosłupa.
- Gryzaki: Pomogą przekierować naturalną potrzebę żucia, zwłaszcza w okresie ząbkowania u szczeniąt.
Fundamenty szkolenia: Wychowanie zrównoważonego labradora
Szkolenie i socjalizację labradora należy rozpocząć jak najwcześniej, dosłownie od pierwszych dni szczeniaka w nowym domu. To klucz do wychowania zrównoważonego i pewnego siebie psa. Pamiętajmy, że krytyczny okres dla socjalizacji przypada między 3. a 16. tygodniem życia. W tym czasie szczenię jest najbardziej otwarte na nowe doświadczenia i bodźce, a to, co przeżyje w tym okresie, będzie miało ogromny wpływ na jego dorosłe życie. Oto etapy, które pomogą Ci w tym procesie:
- Budowanie więzi (2-4 miesiąc życia): Skupienie na zaufaniu i pozytywnej relacji poprzez zabawę. To czas, kiedy pies uczy się, że jesteś jego bezpieczną przystanią i źródłem radości.
- Wprowadzanie podstaw (4-6 miesiąc życia): Wplatanie prostych komend w zabawę. Szczenię zaczyna rozumieć, że reagowanie na Twoje sygnały przynosi nagrody.
- Początek właściwego treningu (od 6-8 miesiąca życia): Gotowość na regularne sesje. Pies jest już bardziej dojrzały i potrafi skupić uwagę na dłużej.
Prawidłowa socjalizacja labradora to proces, w którym szczenię jest wystawiane na różnorodne, kontrolowane bodźce. Chodzi o to, aby poznało inne psy (oczywiście zdrowe i zaszczepione), ludzi w różnym wieku i o różnym wyglądzie, nowe miejsca (parki, lasy, miasto), a także różne dźwięki (ruchu ulicznego, dzwonków, odkurzacza). Ważne jest, aby te doświadczenia były zawsze pozytywne i nieprzesycone. Celem jest, aby labrador wyrosnął na psa, który czuje się komfortowo w różnych sytuacjach i nie reaguje lękiem czy agresją na nieznane. Pamiętaj, że jakość doświadczeń jest ważniejsza niż ich ilość.
Nauka czystości to jeden z pierwszych i najważniejszych elementów szkolenia szczeniaka. Labradory są inteligentne i szybko łapią zasady, ale kluczem jest konsekwencja i cierpliwość. Oto praktyczny przewodnik krok po kroku, jak nauczyć szczeniaka labradora czystości w domu:
- Ustal harmonogram wyjść: Wyprowadzaj szczeniaka na zewnątrz bardzo często po przebudzeniu, po każdym posiłku, po intensywnej zabawie, przed snem i co 2-3 godziny w ciągu dnia.
- Nagradzaj psa natychmiast: Zawsze, gdy pies załatwi się na zewnątrz, natychmiast go pochwal i nagródź smakołykiem. To pomoże mu skojarzyć załatwianie się na zewnątrz z czymś pozytywnym.
- Obserwuj sygnały psa: Naucz się rozpoznawać sygnały, że szczeniak chce się załatwić kręcenie się, wąchanie podłogi, podchodzenie do drzwi. Gdy je zauważysz, natychmiast wyprowadź psa.
- W razie wpadki w domu, spokojnie posprzątaj: Nigdy nie karć psa za załatwienie się w domu, zwłaszcza jeśli minęło już trochę czasu od zdarzenia. Pies nie skojarzy kary z czynem. Spokojnie posprzątaj, używając neutralizatora zapachów, aby nie zachęcać psa do ponownego załatwiania się w tym samym miejscu.
Lęk separacyjny i nuda to częste przyczyny destrukcyjnych zachowań u labradorów, gdy zostają same w domu. Labradory to psy towarzyskie, które źle znoszą długotrwałą samotność. Ważne jest, aby nauczyć je spokojnego oczekiwania na Twój powrót. Oto kilka sposobów, które pomogą Ci w tym procesie:
- Stopniowe wydłużanie czasu nieobecności: Zacznij od wychodzenia na kilka minut, a następnie stopniowo wydłużaj ten czas. Pies musi nauczyć się, że zawsze wracasz.
- Zapewnienie atrakcyjnych gryzaków i zabawek interaktywnych: Przed wyjściem daj psu zabawkę typu Kong wypełnioną smakołykami lub matę węchową. Zajmie go to na jakiś czas i odwróci uwagę od Twojej nieobecności.
- Ignorowanie psa na kilka minut przed wyjściem i po powrocie: Zmniejsz ekscytację związaną z Twoim odejściem i powrotem. Nie rób z tego wielkiego wydarzenia.
- Zapewnienie odpowiedniej dawki ruchu przed zostawieniem psa samego: Zmęczony fizycznie i umysłowo pies będzie bardziej skłonny do odpoczynku, gdy zostaje sam.
Praktyczny przewodnik: Nauka podstawowych komend dla labradora
Nauka podstawowych komend to fundament dobrego wychowania i bezpieczeństwa Twojego labradora. Zacznijmy od "Siad" to jedna z najprostszych komend, którą możesz wykorzystać w wielu codziennych sytuacjach. Metoda naprowadzania smakołykiem jest niezwykle skuteczna i intuicyjna dla psa. Pamiętaj o nagradzaniu i powtórzeniach to klucz do utrwalenia zachowania.
- Pokaż psu smakołyk: Trzymaj go w dłoni, tak aby pies go widział i czuł jego zapach.
- Przesuń smakołyk nad głową psa: Powoli przesuwaj smakołyk nad jego głową, w kierunku ogona. Nos psa naturalnie podąży za smakołykiem, a jego tył ciała naturalnie opadnie do pozycji siedzącej.
- Gdy pies usiądzie, powiedz "Siad": Natychmiast po tym, jak pies usiądzie, wypowiedz komendę "Siad" i nagródź go smakołykiem oraz pochwałą.
- Powtórz ćwiczenie: Powtórz ćwiczenie kilka razy w krótkich sesjach. Stopniowo zmniejszaj pomoc ze smakołykiem, zastępując go gestem dłoni, a następnie tylko komendą werbalną.
Komenda "Do mnie" (przywołanie) jest absolutnie kluczowa dla bezpieczeństwa Twojego labradora, zwłaszcza podczas spacerów bez smyczy. Musi ona zawsze kojarzyć się psu z czymś pozytywnym. Nigdy nie używaj jej, aby ukarać psa lub zakończyć zabawę w nieprzyjemny sposób. Ćwicz ją w spokojnym otoczeniu, stopniowo zwiększając poziom rozproszeń.
- Zacznij ćwiczyć w cichym, bezpiecznym miejscu: Bez rozpraszaczy, takich jak inne psy czy ludzie.
- Używaj radosnego tonu głosu: Powiedz "Do mnie" wesołym, zachęcającym tonem i zawsze nagradzaj psa (smakołykiem, zabawką, pochwałą), gdy do Ciebie przyjdzie, nawet jeśli zajęło mu to chwilę.
- Nigdy nie karć psa, gdy do Ciebie przyjdzie: Nawet jeśli wcześniej nie posłuchał, nagródź go za przyjście. Kara zniszczy pozytywne skojarzenie z komendą.
- Stopniowo zwiększaj poziom rozproszeń i odległość: Gdy pies opanuje komendę w spokojnym otoczeniu, zacznij ćwiczyć w miejscach z niewielkimi rozproszeniami, a następnie w bardziej ruchliwych.
Komenda "Zostań" uczy psa samokontroli i cierpliwości, co jest niezwykle przydatne w wielu sytuacjach, np. gdy musisz otworzyć drzwi lub chcesz, aby pies poczekał na Ciebie. Naukę rozpoczynamy od bardzo krótkich okresów czasu i małych odległości, stopniowo je zwiększając. Kluczem jest cierpliwość i konsekwencja.
- Poproś psa o "Siad" lub "Leżeć": Upewnij się, że pies jest w stabilnej pozycji.
- Powiedz "Zostań" i zrób mały krok do tyłu: Następnie natychmiast wróć do psa i nagródź go smakołykiem i pochwałą.
- Stopniowo wydłużaj czas i odległość: Zwiększaj czas, przez który pies ma zostać w pozycji, zanim wrócisz i go nagrodzisz. Następnie zwiększaj odległość, na jaką się oddalasz.
- Nigdy nie pozwól psu zerwać komendy samodzielnie: Zawsze wracaj do psa i zwalniaj go komendą "Wolny" lub "Chodź", zanim sam zdecyduje się wstać.
Komenda "Leżeć" lub "Waruj" jest bardzo przydatna, gdy chcesz, aby pies był spokojny i zrelaksowany, np. w restauracji czy u weterynarza. Można ją łatwo nauczyć, wykorzystując metodę naprowadzania smakołykiem z pozycji "Siad".
- Poproś psa o "Siad": Upewnij się, że pies jest w pozycji siedzącej.
- Pokaż psu smakołyk i powoli przesuwaj go w dół: Następnie wzdłuż podłogi, między jego łapami, w kierunku jego nosa.
- Gdy pies położy się, aby dosięgnąć smakołyka: Powiedz "Leżeć" i natychmiast nagródź go.
- Powtórz ćwiczenie: Stopniowo dodawaj komendę werbalną "Leżeć", zanim pies się położy, a następnie zmniejszaj pomoc ze smakołykiem, zastępując go gestem.
Ciągnięcie na smyczy to jeden z najczęstszych problemów, z którymi borykają się właściciele labradorów. Wynika to często z ich naturalnej ekscytacji i chęci interakcji ze światem. Jednak nauka chodzenia na luźnej smyczy jest kluczowa dla komfortu zarówno psa, jak i właściciela. Oto skuteczne metody, które pomogą Ci w tym treningu:
- Nagradzaj psa za luźną smycz: Za każdy moment, gdy smycz jest luźna, nagradzaj psa smakołykami i pochwałami. Chodzi o to, aby pies skojarzył luźną smycz z czymś pozytywnym.
- Gdy pies zaczyna ciągnąć, natychmiast zatrzymaj się: Poczekaj, aż smycz się rozluźni (pies może usiąść lub odwrócić się w Twoją stronę), zanim ruszysz dalej. To uczy psa, że ciągnięcie nie prowadzi do celu.
- Używaj krótkich, częstych sesji treningowych: Zacznij ćwiczyć w spokojnym otoczeniu, bez wielu rozproszeń. Krótkie sesje (5-10 minut) są bardziej efektywne niż długie.
- Rozważ użycie szelek typu "easy walk": Te szelki zapinane z przodu klatki piersiowej pomagają kontrolować ciągnięcie, kierując uwagę psa na właściciela, gdy próbuje ciągnąć.

Typowe problemy wychowawcze labradora i skuteczne rozwiązania
Skakanie na ludzi to dla labradora często forma entuzjastycznego powitania i chęci zwrócenia na siebie uwagi. Choć to urocze u szczeniaka, u dorosłego, dużego psa może być uciążliwe, a nawet niebezpieczne. Kluczem do oduczenia tego nawyku jest konsekwencja i nauka alternatywnych, spokojnych zachowań. Wszyscy domownicy i goście muszą stosować te same zasady.
- Gdy pies skacze, odwróć się i zignoruj go: Nie patrz na niego, nie mów do niego, nie dotykaj. Po prostu odwróć się plecami i czekaj, aż się uspokoi.
- Nagródź psa, gdy tylko przestanie skakać: Gdy tylko pies postawi wszystkie łapy na ziemi i się uspokoi, natychmiast go pochwal i nagródź.
- Naucz psa komendy "Siad" na powitanie: Poproś go o usiądzenie, zanim goście wejdą do domu lub zanim go pogłaszczesz. Nagradzaj za spokojne siedzenie.
- Poproś gości, aby również ignorowali skakanie: Wyjaśnij im, jak ważne jest, aby nie wzmacniali niepożądanego zachowania. Mogą nagradzać psa tylko wtedy, gdy jest spokojny.
Gryzienie i niszczenie przedmiotów to problem, który często wynika z nudy, braku wystarczającej ilości ruchu, lęku separacyjnego lub ząbkowania u szczeniąt. Labradory mają silną potrzebę żucia, dlatego ważne jest, aby zapewnić im odpowiednie ujście dla tej energii. Zamiast karać psa za niszczenie, skup się na rozwiązaniu przyczyny problemu.
- Zapewnij psu mnóstwo ruchu i stymulacji umysłowej każdego dnia: Długie spacery, bieganie, aportowanie, zabawy węchowe zmęczony pies to szczęśliwy pies, który ma mniej energii na niszczenie.
- Daj psu dostęp do różnorodnych, bezpiecznych gryzaków i zabawek do żucia: Powinny być atrakcyjniejsze niż Twoje meble czy buty. Regularnie wymieniaj zabawki, aby utrzymać zainteresowanie psa.
- Zabezpiecz przedmioty, których pies nie powinien gryźć: Chowaj cenne rzeczy poza zasięgiem psa, zwłaszcza gdy zostaje sam.
- W przypadku lęku separacyjnego: Jeśli problem niszczenia wynika z lęku separacyjnego, konieczna może być konsultacja z profesjonalnym behawiorystą, który pomoże opracować indywidualny plan terapii.
Nadmierne szczekanie u labradorów może mieć wiele przyczyn: nuda, lęk, chęć zwrócenia uwagi, obrona terytorium, a nawet ekscytacja. Zrozumienie, dlaczego Twój pies szczeka, jest pierwszym krokiem do rozwiązania problemu. Pamiętaj, że szczekanie to naturalna forma komunikacji, ale nadmierne szczekanie może być uciążliwe.
- Zidentyfikuj przyczynę szczekania: Obserwuj, w jakich sytuacjach pies szczeka i co je wywołuje.
- Jeśli szczeka z nudy, zwiększ dawkę ruchu i zabaw umysłowych: Zapewnij psu więcej aktywności, aby spożytkował swoją energię.
- Jeśli szczeka, aby zwrócić uwagę, konsekwentnie ignoruj to zachowanie: Odwróć się, nie patrz na psa, nie mów do niego. Nagródź go dopiero, gdy przestanie szczekać.
- Naucz komendy "cisza": Gdy pies szczeka, powiedz "cisza", a gdy na chwilę przestanie, natychmiast nagródź. Stopniowo wydłużaj czas ciszy.
- W przypadku szczekania na bodźce zewnętrzne: Pracuj nad desensytyzacją i kontrwarunkowaniem, stopniowo przyzwyczajając psa do bodźców, które wywołują szczekanie, w pozytywny sposób.
Labradory słyną ze swojego silnego apetytu i niestety, skłonności do żebrania przy stole oraz kradzieży jedzenia. To zachowanie, choć często zabawne, może prowadzić do problemów zdrowotnych (otyłość) i niepożądanych nawyków. Kluczem jest konsekwentne zarządzanie jedzeniem i nauka samokontroli.
- Konsekwentne karmienie psa o stałych porach, z dala od stołu: Ustal stały harmonogram posiłków i podawaj je w miejscu przeznaczonym dla psa, z dala od rodzinnych posiłków.
- Nigdy nie dawaj psu jedzenia ze stołu: To najważniejsza zasada. Jeśli raz ulegniesz, pies będzie próbował żebrania za każdym razem.
- Nauka komendy "zostaw" lub "nie ruszaj": Ćwicz te komendy, aby pies wiedział, że nie może brać jedzenia bez Twojej zgody.
- Zapewnienie psu odpowiedniej ilości zbilansowanej karmy: Upewnij się, że pies dostaje wystarczającą ilość pożywienia, aby nie czuł głodu.
- Używanie zabawek typu kongs lub mat węchowych do podawania posiłków: To spowalnia jedzenie i dodatkowo stymuluje umysł psa.
Rozwijanie potencjału labradora: Zaawansowane szkolenie i aktywności
Labradory to psy, które potrzebują nie tylko ruchu, ale także intensywnej stymulacji umysłowej. Jak mawia się w świecie psiarzy, "zmęczony nos to szczęśliwy pies". Zabawy węchowe i umysłowe doskonale rozwijają inteligencję psa, zapobiegają nudzie i wzmacniają Waszą więź. To także świetny sposób na spożytkowanie energii, gdy pogoda nie sprzyja długim spacerom.
- Ukrywaj smakołyki w domu lub ogrodzie: Zacznij od prostych kryjówek, a następnie stopniowo zwiększaj poziom trudności. Zachęcaj psa do ich szukania, używając komendy "szukaj".
- Używaj mat węchowych i zabawek typu kongs: Te akcesoria wymagają od psa myślenia i pracy, aby zdobyć jedzenie, co jest bardzo angażujące.
- Wprowadzaj nowe komendy i sztuczki: Utrzymuj umysł psa w aktywności, ucząc go nowych rzeczy. To nie tylko zabawa, ale i trening posłuszeństwa.
- Zapisz się na zajęcia z tropienia lub noseworku: To profesjonalne zajęcia, które wykorzystują naturalne zdolności węchowe labradora i są niezwykle satysfakcjonujące dla psa.
Naturalna skłonność labradora do aportowania jest jego cechą rozpoznawczą. Możemy ją jednak urozmaicić, aby zabawa była jeszcze bardziej angażująca i rozwijała psa. Aportowanie to nie tylko rzucanie piłki to także doskonały trening posłuszeństwa i budowania więzi.
- Aportowanie różnych przedmiotów: Używaj nie tylko piłek, ale także frisbee, zabawek o różnej teksturze, a nawet bezpiecznych przedmiotów codziennego użytku.
- Aportowanie z wody: Jeśli Twój labrador lubi pływać, wykorzystaj to! Rzucanie zabawek do wody to fantastyczna forma aktywności fizycznej i umysłowej.
- Aportowanie z ukrycia: Pies musi najpierw znaleźć przedmiot, zanim go aportuje. To dodatkowo angażuje jego zmysł węchu.
- Aportowanie na komendę, z wyborem konkretnego przedmiotu: Naucz psa rozróżniać nazwy przedmiotów i przynosić ten, o który poprosisz. To już zaawansowana forma aportowania.
Nauka sztuczek to fantastyczny sposób na dalsze rozwijanie więzi z psem i stymulowanie jego umysłu. Labradory są inteligentne i chętne do nauki, więc szybko opanują nowe triki. Zaczynaj od prostych sztuczek, a gdy pies opanuje podstawy, możesz wprowadzać bardziej skomplikowane kombinacje. To świetna zabawa dla Was obojga!
- "Podaj łapę"
- "Ukłoń się"
- "Obrót"
- "Przynieś kapcie" (lub inny konkretny przedmiot)
- "Zostań i przynieś" (połączenie komend)
Długoterminowy sukces: Utrwalanie dobrych nawyków labradora
Konsekwencja w szkoleniu jest absolutnie kluczowa dla długoterminowego sukcesu w wychowaniu labradora. Pamiętaj, że psy uczą się przez skojarzenia i powtórzenia. Jeśli raz pozwalasz na coś, a innym razem zabraniasz, pies będzie zdezorientowany i nie będzie wiedział, czego od niego oczekujesz. Wszyscy domownicy muszą stosować te same zasady, komendy i metody nagradzania. Tylko wtedy pies będzie w stanie zrozumieć, co jest dozwolone, a co nie, co pozwoli mu utrwalić pożądane zachowania i stać się posłusznym towarzyszem.
Szkolenie labradora to proces ciągły, który trwa przez całe życie psa. Aby utrzymać motywację labradora do nauki i utrwalić dobre nawyki, ważne jest, aby trening był zawsze pozytywnym doświadczeniem. Nie popadaj w rutynę wprowadzaj nowe wyzwania i urozmaicaj ćwiczenia, aby pies zawsze był zainteresowany i chętny do współpracy.
- Utrzymywanie krótkich i radosnych sesji treningowych: Zakończ sesję, zanim pies straci zainteresowanie. Lepiej kilka krótkich, pozytywnych sesji niż jedna długa i nużąca.
- Nagradzanie psa za każdy sukces, nawet mały: Nie zapominaj o pochwałach i smakołykach. To buduje pewność siebie psa i wzmacnia jego chęć do pracy.
- Wprowadzanie nowych wyzwań i urozmaicanie ćwiczeń: Zmieniaj miejsca treningu, wprowadzaj nowe komendy, łącz znane sztuczki w sekwencje.
- Korzystanie z różnych rodzajów nagród: Nie tylko smakołyki! Używaj ulubionych zabawek, pieszczot, słownych pochwał i krótkich sesji zabawy jako nagród.
W większości przypadków, z odpowiednią wiedzą i konsekwencją, jesteś w stanie samodzielnie wychować labradora na wspaniałego towarzysza. Czasami jednak pojawiają się problemy, które wymagają interwencji specjalisty. Nie wahaj się szukać pomocy u profesjonalnego trenera psów lub behawiorysty, jeśli napotkasz trudności, które Cię przerastają. To nie jest oznaka porażki, ale odpowiedzialności za dobro Twojego psa.
- Agresja wobec ludzi lub innych zwierząt: Każdy przejaw agresji wymaga natychmiastowej konsultacji ze specjalistą.
- Silny lęk separacyjny, prowadzący do poważnych zniszczeń lub samookaleczeń: To poważny problem behawioralny, który wymaga profesjonalnej terapii.
- Nieustające problemy z czystością, mimo konsekwentnego treningu: Może to wskazywać na problem zdrowotny lub behawioralny, który wymaga diagnozy.
- Nadmierne szczekanie, którego przyczyny nie można zidentyfikować ani rozwiązać samodzielnie: Behawiorysta pomoże ustalić przyczynę i opracować plan działania.
- Brak postępów w szkoleniu podstawowych komend, mimo regularnych ćwiczeń: Czasami potrzebne jest świeże spojrzenie i indywidualne podejście do psa.




